Diz Kireçlenmesi Nasıl Geçer?
Diziniz ağrıdığı için yürümekten, merdiven çıkmaktan veya sevdiğiniz aktivitelerden uzaklaşmak zorunda değilsiniz. Halk arasında diz kireçlenmesi olarak bilinen diz osteoartriti tamamen ortadan kaldırılamasa da doğru tedaviyle ağrı azaltılabilir, hareket kabiliyeti korunabilir ve günlük yaşam belirgin biçimde kolaylaştırılabilir.
Diz Kireçlenmesi Nedir?
Diz kireçlenmesi, eklem yüzeylerini örten kıkırdağın zaman içinde yıpranmasıyla ortaya çıkan kronik bir eklem hastalığıdır. Sadece kıkırdağı değil; kemikleri, bağları, kasları ve eklem çevresindeki diğer dokuları da etkileyebilir.
Kıkırdak hasarı ilerledikçe dizde ağrı, şişlik, tutukluk ve hareket kısıtlılığı gelişebilir. Hastalık tamamen geri çevrilemese de belirtiler kontrol altına alınabilir.
Diz Kireçlenmesi Belirtileri Nelerdir?
- Yürürken, çömelirken veya merdiven çıkarken diz ağrısı
- Oturduktan sonra ayağa kalkarken zorlanma
- Sabahları ya da hareketsizlik sonrasında tutukluk
- Dizde şişlik, sertlik ve hareket kısıtlılığı
- Hareket sırasında çıtırtı veya sürtünme hissi
- Dizde şekil bozukluğu ve bacaklarda eğrilik
- Yürüme mesafesinin giderek kısalması
Diz ağrısının her zaman kireçlenmeden kaynaklanmadığı unutulmamalıdır. Menisküs, bağ, romatizma ve kalça problemleri de benzer yakınmalar oluşturabilir.
Diz Kireçlenmesine Ne İyi Gelir?
Diz kireçlenmesinde tedavinin temelini kişiye uygun egzersiz, kilo kontrolü ve doğru günlük yaşam alışkanlıkları oluşturur. Amaç dizi tamamen hareketsiz bırakmak değil, ekleme aşırı yük bindirmeden çevresindeki kasları güçlendirmektir.
Fazla kilosu bulunan kişilerde kilo kaybı dizin taşıdığı yükü azaltabilir. Fizik tedavi kapsamında uygulanan kas güçlendirme, esneklik ve denge egzersizleri ağrının azalmasına ve hareket fonksiyonunun gelişmesine yardımcı olabilir.
Uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, uygun ayakkabı kullanmak ve yüksek darbeli aktiviteler yerine yüzme, sabit bisiklet veya kontrollü yürüyüş tercih etmek yararlı olabilir.
Diz Kireçlenmesi İlaçla Geçer Mi?
İlaçlar hasarlı kıkırdağı eski hâline getirmez; ağrının ve iltihabi yakınmaların kontrol edilmesine yardımcı olur. Dize sürülen ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar bazı hastalarda ilk seçenek olarak değerlendirilebilir. Ağızdan kullanılan ilaçların ise mide, böbrek, kalp ve tansiyon üzerindeki olası etkileri dikkate alınmalıdır.
Ağrı kesiciler gelişigüzel ve uzun süre kullanılmamalıdır. Kullanılacak ilaç, doz ve süre hastanın diğer hastalıklarıyla birlikte doktor tarafından belirlenmelidir.
Diz Kireçlenmesinde İğne Tedavisi İşe Yarar Mı?
Eklem içi enjeksiyonlar, uygun hastalarda ağrının belirli bir süre azaltılması amacıyla kullanılabilir. Kortizon enjeksiyonları özellikle ağrı ve şişliğin arttığı dönemlerde kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
Hyalüronik asit, PRP ve diğer enjeksiyonların etkisi kişiden kişiye değişebilir. Bu uygulamalar kaybolan kıkırdağı kesin olarak yenileyen veya kireçlenmeyi tamamen ortadan kaldıran tedaviler değildir. Özellikle hyalüronik asit enjeksiyonlarının rutin kullanımı konusunda bilimsel kılavuzlarda farklı değerlendirmeler bulunmaktadır.
Enjeksiyon kararı; kireçlenmenin evresi, muayene bulguları ve önceki tedavilere verilen yanıt dikkate alınarak verilmelidir.
Evde Diz Kireçlenmesi Ağrısı Nasıl Geçer?
Şikâyetlerin arttığı günlerde dizi zorlayan hareketleri azaltmak, kısa süreli soğuk uygulama yapmak ve dinlenme araları vermek rahatlama sağlayabilir. Uzun süreli hareketsizlik ise kasları zayıflatarak diz üzerindeki yükü artırabilir.
Ev programındaki egzersizler internetten rastgele seçilmemelidir. Yanlış yapılan çömelme, merdiven veya direnç hareketleri ağrıyı artırabilir. Egzersiz programının ortopedi ve fizik tedavi değerlendirmesi sonrasında hazırlanması daha güvenlidir.
Diz Kireçlenmesi Ne Zaman Ameliyat Edilir?
Egzersiz, kilo kontrolü, ilaç ve diğer cerrahi dışı yöntemlere rağmen ağrı devam ediyorsa; uyku, yürüme ve günlük yaşam belirgin şekilde etkileniyorsa ameliyat değerlendirilebilir. Cerrahi her hasta için ilk seçenek değildir.
Kıkırdak hasarının yerine ve derecesine göre kemik düzeltme ameliyatları, kısmi diz protezi veya total diz protezi gündeme gelebilir. Karar yalnızca röntgen görüntüsüne göre değil, hastanın şikâyetleri ve yaşam kalitesi birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Diz Kireçlenmesinde Ne Zaman Doktora Gidilmelidir?
Ağrı sürekli hâle gelmişse, uykudan uyandırıyorsa, diz hareketleri azalmışsa veya günlük işler zorlaşıyorsa ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Diz aniden şişmiş, kızarmış ve ısınmışsa; ateş varsa ya da üzerine basılamıyorsa acil doktora gidilmelidir.
Sonuç
Diz kireçlenmesini tamamen ortadan kaldıran tek bir yöntem bulunmasa da doğru tedaviyle ağrının azalması, hareketin korunması ve daha aktif bir yaşam sürdürülmesi mümkündür. Erken dönemde kilo kontrolü, düzenli egzersiz ve uygun ilaç tedavileri ön plana çıkarken ileri vakalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Geçmeyen diz ağrısını yaşlanmanın doğal sonucu olarak kabul etmek yerine uzman değerlendirmesi almak, tedaviden elde edilecek yararı artırabilir.
Türkiye’de diz kireçlenmesi tedavisi araştırılırken herkese aynı yöntemin uygulanamayacağı bilinmelidir. Prof. Dr. Devrim Akseki tarafından yapılacak muayene ve gerekli görüntüleme incelemeleriyle hastalığın evresi belirlenebilir; egzersizden cerrahiye kadar uygun seçenekler kişiye özel planlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Diz Kireçlenmesi Olan Kişi Yürüyüş Yapabilir Mi?
Evet. Ağrıyı belirgin şekilde artırmayan, düz zeminde ve kontrollü yürüyüş yararlı olabilir. Süre ve tempo kişinin durumuna göre ayarlanmalıdır.
Diz Kireçlenmesine Sıcak Mı Soğuk Mu İyi Gelir?
Yeni gelişen şişlik ve ağrı artışında soğuk; kas sertliği ve tutuklukta sıcak uygulama rahatlatabilir. Cilde doğrudan ve uzun süre uygulanmamalıdır.
Merdiven Çıkmak Diz Kireçlenmesini Artırır Mı?
Merdiven kullanımı diz eklemine binen yükü artırarak ağrıyı belirginleştirebilir. Kaslar güçlendikçe ve uygun teknik kullanıldıkça hareket daha rahat yapılabilir.
Diz Kireçlenmesinde Dizlik Kullanılır Mı?
Bazı hastalarda uygun dizlik veya baston eklem üzerindeki yükün dengelenmesine yardımcı olabilir. Her dizlik her hastaya uygun olmadığı için uzman önerisiyle seçilmelidir.
Diz Kireçlenmesi İçin Takviye Kullanmak Faydalı Mıdır?
Glukozamin, kondroitin ve benzeri takviyelerin etkisine ilişkin sonuçlar kesin değildir. Kullanılan ilaçlarla etkileşim ihtimali nedeniyle doktora danışılmalıdır.
Diz Kireçlenmesi Genç Yaşta Görülür Mü?
Evet. Eski spor yaralanmaları, kırıklar, fazla kilo, dizilim bozuklukları ve bazı eklem hastalıkları genç yaşta kireçlenmeye neden olabilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Comments are closed